Turizm Sektöründe Yatırımlar Nasıl Desteklenmeli?

Ferzan Çelikkanat, ER Yatırım Genel Müdürü

Turizm sektöründe yatırımların desteklenmesi noktasında önemli sorunlar olduğunu görüyoruz. Mevcut turizm yatırımlarının desteklendiğini söylemek maalesef çok zor… Kaldı ki işletmede olan ve halihazırda faaliyette olanları ayakta tutmakta zorlanırken, yeni yatırımları desteklemek neredeyse imkansız gibi görünüyor. Türkiye Bankalar Birliği’nin Finansal Yeniden Yapılandırma Raporu’na göre, Ekim 2019-Şubat 2021 döneminde ‘büyük ölçekli’ 173 firma ile 35 milyar TL’lik anlaşma yapıldı.

Yapılandırma anlaşması imzalanan firmaların 18’i turizm sektöründen… Turizm firmaları ile imzalanan borç yapılandırma miktarı ise 2,8 milyar TL civarında. Bu demek oluyor ki turizmci borcunu ödeyememiş ve ‘borcumu tekrar nasıl döndürürüm’ diyerek bankanın kapsını çalışmış. Halen turizmcinin toplamda 15 milyar dolar borcu bulunuyor. Bilindiği üzere geçen seneki toplam kaybımız 30 milyar dolar civarında idi. Bu borcun 1,5 milyar dolarlık kısmı takibe düşerek ödenememiş durumda. Bu ortamda maalesef yatırım iştahı da kalmadı.

Üretim ve yatırım maliyetleri özellikle turizm sektöründe yüksek oranda dövize endeksli olduğundan, zaten kurdaki olağan üstü artış sizi yatırıma başlamadan 5-0 mağlup hale getiriyor. Bu aşamada devletin muhtasar almaması, SGK primini ötelemesi vb. pek bir şey ifade etmiyor. Örneğin Kağıthane’de açmaya hazırlandığımız projemizle ilgili, tekstilinden elektroniğine hem ham maddeye gelen artış hem de kurdaki sıçrama bizi zora soktu. Başlamamış olsaydık, şu dönemde açmayı belki de düşünmeyecektik.

Turizm yatırımlarının nasıl destekleneceği noktasında, sektörün çok ciddi İşletme Kredisi ve Finansal Yeniden Yapılanma’ya ihtiyacı olduğu ortaya çıkıyor. KGF kapsamında sektöre özgü ayrı bir orta vadeli işletme kredisine işletmelerin çok acil ihtiyacı var. Sektörün yaklaşık 30 milyar dolar zararı bulunuyor ve 2019 yılı gelir seviyesini yakalaması ancak 2023 yılında mümkün olabilecek gibi görünüyor. Yani toparlanma için sektöre en az 3 yıl gerekli.

Temelde, düzenlenmesi gereken üç periyot var: Toparlanma, Yeniden Yapılanma ve Yeniden Tasarlama. Bu süreçler kapsamında İç Talep, Dış Talep, Finans, Politika ve İstihdam alanlarında düzenlemeler yapılması gerekiyor.

Başlıca finansal ihtiyaçların çözüm önerileri olarak şunları sıralayabilirim;

  • Tüm turizm faaliyeti kapsamındaki işletmeler için finansal borç stokunun en az 2 yıl ödemesiz ve faizsiz ötelenmesini sağlayacak uzun vadeli bir kredi,
  • 2019 yılı gelirleri yakalanana kadar İşletme Sermayesi kredisi ihtiyacının karşılanması,
  • Ötelenen vergi alacaklarının tamamen hibe edilmesi,
  • En önemlisi, turizm işverenine çok ciddi faydası olan Kısa Çalışma Ödeneğinin en azından yılsonuna kadar,  en azından aşı hızı ve yaygınlığı oluşana kadar, uzatılması.

 

02.08.2021

 

 

tr 173
sub
Lütfen güvenlik kutucuğunu işaretleyin
ÖncekiSonraki